Lụa (Tiểu Thuyết)

(VTV1 Ngày 17/10/2007)
"Lụa" - hương vị của ngôn ngữ tình yêu

"Lụa" - là một tác phẩm nổi tiếng của nhà văn Ý đương đại Alessandro Baricco. Tác phẩm bán chạy nhất trên toàn châu Âu và được chuyển ngữ sang trên 30 thứ tiếng. Cuốn tiểu thuyết ngắn có sức mê hoặc này là câu chuyện về những cuộc phiêu lưu, về cuộc gặp gỡ Đông - Tây, về khát khao nhục cảm bị kìm nén và tình yêu mãnh liệt khiến chao đảo cả cuộc đời một con người.

Nước Pháp năm 1861, Flaubert đang viết trường thiên Salammbo, loài người mới chỉ đang dò dẫm trên con đường phát minh ra điện, còn bên kia bờ Đại Tây Dương, Abraham Lincoln đang tiến hành một cuộc hành trình mà chính ông cũng không biết tới hồi kết thúc. Năm đó Herve Joncour 23 tuổi.

Năm 1861, dịch bệnh trên tằm làm lao đao cả thành phố Lavilledieu. Để cứu sống thành phố quê hương mình, Herve Joncour lên đường tới Nhật Bản để tìm kiếm trứng tằm. Khi đó, Nhật Bản còn là một đất nước Đông phương xa lạ và hoàn toàn phong bế với thế giới bên ngoài. Tại xứ sở huyền bí đó, Herve Joncour đã có một tình yêu kỳ lạ với người ái thiếp của một vị lãnh chúa. "Mắt nàng không phải của người phương Đông và gương mặt nàng là gương mặt một thiếu nữ...". Một mẩu giấy nhỏ ghi lời nhắn, một cái chạm nhẹ trong lòng bàn tay, ánh mắt đăm đắm, những ve vuốt thoáng qua, mỏng manh cháy bỏng như tấm lụa đỏ và rất nhiều nhung nhớ... tình yêu câm lặng của hai người gói gọn trong những điều đó, bởi họ chưa hề nói với nhau một lời.

Những chuyến đi mất hàng tháng trời giữa Pháp và Nhật Bản làm thay đổi cuộc đời của Herve. Chúng giống như những gạch nối giữa thực tại và hư vô: một bên là thế giới thật với người vợ dịu hiền, một bên là vùng đất huyền bí với người con gái như không hề tồn tại. Đi vì không thể chống lại sự thôi thúc của trái tim. Về để tìm sự bình yên trong tâm hồn. Ám ảnh, nhức nhối vì mối tình cháy bỏng và mê đắm nơi xứ lạ. Bản lĩnh và thông tuệ với tình yêu phẳng lặng, hiền hoà ở quê nhà.

"Lụa" là một tấn kịch thấu suốt và mạnh mẽ về những dục vọng sâu sắc nhất của con người", Daily Telegraph.

"Một cuốn sách để ta thưởng thức hương vị của ngôn ngữ. Chân thật như một truyện dân gian nhưng vẫn siết lòng độc giả với sức mạnh thật sự", Denver Post.

Giọng văn của Barrico ngắn gọn, nhưng không có gì mềm mại hơn thế. Lời lẽ rõ ràng, dứt khoát nhưng không có gì hàm chứa tình cảm nhiều hơn thế. Kiệm lời, cô đọng, chắt lọc từng chi tiết, "Lụa" gợi liên tưởng về một bức tranh tiểu hoạ, một cuộc sống bị nén lại trong từng con chữ. "Người đàn bà có khuôn mặt thiếu nữ bận một chiếc áo dài lộng lẫy, Herve Joncour ngồi phía đối diện: quanh anh là những phụ nữ với mùi hương ngọt ngào. Anh nhìn nàng nghìn lần và tìm thấy ánh mắt nàng cả nghìn lần. Dường như đây là một bản vũ khúc buồn, âm thầm và bất lực. Herve chìm trong điệu vũ ấy rất muộn rồi đứng dậy. Anh mở được một đường giữa khói thuộc mù mịt, trước khi ra khỏi sảnh anh quay nhìn nàng lần cuối. Nàng cũng đang nhìn anh, mắt nàng câm nín, như từ tận thế kỷ nào xa xôi dõi theo về".

Người con gái bí ẩn xuất hiện trượt qua đời Herve như một dải lụa, mỏng manh, mềm mại, mượt mà. Giống như vô hình nhưng ám ảnh đến từng giây phút, lụa không phải là vải, mà là một cảm giác. Một cảm giác không giải thích nổi, cảm giác về một thứ mình rõ ràng đã nắm trong tay nhưng suốt đời vẫn luôn tự hỏi, có thật mình đã từng chạm đến nó hay không.

"Lụa" được chuyển thể thành bộ phim cùng tên của đạo diễn lừng danh Francois Girard sẽ ra mắt vào tháng 10 này tại Mỹ. Phim có sự tham gia của nữ diễn viên nổi tiếng Keira Knightley, người đẹp từng gặp gỡ khán giả Việt Nam qua bộ phim ăn khách Cướp biển vùng Carribean.

Thanh Hoa

Chọn sách: Lụa
Lụa thuộc loại tiểu thuyết hay lạ lùng. Dễ đọc. Nhưng khó diễn giải...
Châu Phi mệt mỏi. Ấn Độ phờ phạc. Châu Âu điên cuồng khủng hoảng về lụa trong cơn dịch bệnh pebrine trên tằm. Thời Flaubert đang viết trường thiên Salammbo, điện đang là giả thiết của những nhà phát minh. Và bên kia Đại Tây Dương, Abraham Lincoln đang tiến hành cuộc chinh chiến mà chính ông không biết hồi nào kết thúc.

Thời khủng hoảng, đang cần đến và sẵn sàng sinh ra những cuộc khám phá ý nghĩa của cái gọi là “được sống cuộc đời của mình”. Herve Joncour từ chối con đường sĩ quan do người cha dọn sẵn ở Paris để chọn nghề làm xưởng lụa ở Lavilledieu phía Nam nước Pháp. Tuy nhiên, tác giả Alessandro Baricco không tham vọng chiếm lĩnh thời đại với quá nhiều sử liệu như thế trong một cuốn sách quá mỏng và các chương được viết như lời thơ đọc trên nền giao hưởng nền nã.

Cuộc hành trình đến Nhật Bản - miền “tận cùng thế giới” để tìm mua trứng tằm mở ra cái gạch nối Đông Tây. Nhật Bản vừa bước ra khỏi sự tự phong toả và đang hé dần vẻ đẹp bí ẩn quyến rũ lẫn sự lạnh lùng mê hoặc. Tình yêu nảy sinh giữa Joncour với cô gái tỳ thiếp của tay trùm Hara Kei vượt lên trên không gian của những hiểm nguy hay sự căng thẳng của những cuộc điều đình trứng tằm mang về. Cô gái Nhật có đôi mắt “không chút nào phương Đông” với cuộc tình bí ẩn, những biểu hiện khó giải mã đã quyến rũ nhà buôn châu Âu lạc vào quỹ đạo mê mải của loài o­ng say mật.

Bản giao hưởng mở ra những chương đẹp về dục vọng, sự cô đơn của Helene, người vợ của Herve Joncour. Người phụ nữ châu Âu mẫn cảm ấy dõi mắt về phương Đông trong cuộc hành trình bí mật của người chồng đang mang “bùa mê thuốc lú”…

Không khí và âm nhạc của cuốn sách lôi cuốn chúng ta vào một cuộc du hành khó cưỡng của mạch ngầm sôi réo nội tâm. Cái đẹp của Lụa là khoảng giao giữa người phụ nữ Nhật Bản có ánh mắt “không chút nào phương Đông” với người phụ nữ châu Âu với khát khao sở hữu sức quyến rũ mê hoặc của người phụ nữ phương Đông. Họ là hai, nhưng có lúc lại lung linh trong một mục đích của cuộc phiêu lưu, kiếm tìm.

Cảm động, chân thành và thấu đạt nội tâm cộng với khả năng lay động hiếm có, cuốn sách này có thể trở thành dẫn chứng xuất sắc cho thứ tiểu thuyết mới - cực thiểu nhưng sức dung chứa lớn lao hơn cả những pho sách ngàn trang. Lụa còn là tâm thức của một thời đại chớm kết nối khoa học kỹ thuật nhưng nảy sinh nhiều hoang mang và bất an trước cái đẹp và thân phận con người trong thế giới. Lụa được NXB Trẻ cho ra mắt bạn đọc Việt Nam cách đây 5 năm, có vài đoạn bị lược bỏ do bối cảnh. Nay được Nhã Nam và NXB Văn học in lại đầy đủ hơn.

Nguyễn Vĩnh Nguyên